---- [ ☀ ] [ ⚠ ] [ ◀ ] ------ 0007 (nl) (fr) (de) (en) -pl- (ru)

7 Détails techniques - Tekniketoj
Gilbert Lemaître   14/8/2015   Germain Pirlot

7a. Syntaxe des annotations — Sintakso de la piednotoj
7b. Caractères syntaxiques d'une annotation — Sintaksaj markoj de piednoto
7c. Les 3 usages des traits « ' » et « ` » — La 3 uzoj de la streketoj « ' » et « ` »
7d. Séquence de tri

7a. Sintakso de la piednotoj

(ĉi-sube la ekzemploj estas vicigitaj centre)

7a. Syntaxe des annotations

(ci-dessous les exemples sont alignés au centre)

Esperilo kunligas almenaŭ eltiraĵon el la vortaro kun ĉiu vortero (ero) de vorto skribita en Esperanto. Eltiraĵo konsistas el vortero sekvata de la marko « : » kaj de sia traduko. Ekzemple :

Esperilo associe au moins un extrait du dictionnaire à chaque morphème (partie) d'un mot écrit en espéranto. Un extrait est contitué d'un morphème suivi du caractère deux-points « : » et de sa traduction. Par exemple :

bapt': baptiser

En piednoto eblas havi pluraj eltiraĵoj disigitaj per la marko « ♦ » = (ĉar).

Dans une note de bas de page, il peut y avoir plusieurs extraits reliés par le séparateur « ♦ » = (car).

bapt'o`fil': filleul ♦ fil': fils

La traduko (kiu sekvas la markon « : ») estas teksto kun informoj,

La traduction (qui suit le caractère « : ») est un texte avec des informations,

col': pouce (mesure)

nuancoj de la signifo de vortero estas disigitaj per komoj,

des nuances du sens d'un morphème sont séparées par des virgules,

buĉ': tuer, massacrer, abattre (animaux)

kaze de homonimaj vorteroj, la diversaj signifoj estas apartigitaj per la marko « █ ».

en cas de morphèmes homonymes, les deux sens différents sont séparés l'un de l'autre par le caractère « █ ».

atlas': atlas (collection) █ satin (étoffe, soie)   

La teksto de informo enhavas iafoje la marko « ▌» = (ekzemple) sekvata de unu du eltiraĵojn.

Le texte d'une information comporte quelque fois le caractère « ▌» = (par exemple) suivi d'un ou deux extraits.

e: marque l'adverbe ▌bon'e: bien
  bo: marque la parenté résultant du mariage ▌bo'patr': beau-père ♦ patr': père

Se ili estas du, la eltiraĵoj estas ligitaj per la marko « ♦ » = (ĉar).
La dua eltiraĵo antaŭanoncas la komprenon de la unua .
Eltiraĵo en informo estas fakte ekzemplo skribita en la vortaro sed, por la leganto, ĝi vidiĝos kiel « piednoto en la piednoto ».

S'il y en a deux, les extraits sont séparés par le caractère « ♦ » = (car).
Le second extrait prélude à la compréhension du premier.
Un extrait figurant dans une information est en fait un exemple écrit dans le dictionnaire mais, pour le lecteur, il apparaîtra comme « une note de bas de page dans l'annotationj ».



7b. Sintaksaj markoj de piednoto

7b. Caractères syntaxiques d'une annotation

La duobla punkto apartigas la vorteron de ĝia traduko

:

Un deux-points sépare le morphème de sa traduction.

La komo apartigas du nuancojn de la sama signifo de vorto
en ĝia traduko.

,

Une virgule sépare deux nuances du même sens d'un mot
au sein de sa traduction.

La marko « █ » apartigas du malsamajn signifojn de sama vorto (homonimo) en ĝia traduko.

Le caractère « █ » sépare deux sens différents
d'un même mot (homonyme) au sein de sa traduction

La marko « ▌»antaŭas unu du eltiraĵojn.

Le caractère « ▌» précède un ou deux extraits.

La marko « ♦ » apartigas du eltiraĵoj el la vortaro, same en piednoto kiel en informo ;
sed, atentu : se la piednoto estas aŭtomate komponita per Esperilo, la traduko estis farita de leksikografo, kiu ellaboris la vortaron. Ambaŭ ofertas al la leganton la saman sintaksan uzon de la marko « ♦ ».

Le caractère « ♦ » sépare deux extraits du dictionnaire, aussi bien dans une note de bas de page que dans une information ;
mais attention : si l'annotationj est composée automatiquement par Esperilo, la traduction, elle, a été composée par le lexicographe qui a élaboré le dictionnaire. Tous deux présentent au lecteur le même usage syntaxique du caractère « ♦ ».



7c. La 3 uzoj de la streketoj « ' » et « ` »

7c. Les 3 usages des traits « ' » et « ` »

Esperilo havas 3 internaj uzojn de jenaj 2 streketoj en la kolono 1 de l'Esperila Vortaro: la rekta streketo (l'apostrofo « ' », uzita en kaj je la fino de ajna vortero) kaj la klina streketo (la signo minus « ` », uzita inter du vorteroj).

Esperilo a 3 usages internes des 2 traits suivants dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro : le trait droit (l'apostrophe « ' », utilisée au sein et à la fin d'un morphème) et le trait incliné (l'accent grave « ` », utilisé entre deux morphèmes).

Inverse, en teksto skribita en Esperanto,
(1) rekta streketo « ' » montras la elizion kaj anstataŭas la finaĵon de la eliziita vorto.
Ekzemple, anstataŭ « la fratino amata », eblas skribi « la fratin' amata » «⎕l' fratin' amata ».
Spaco necesas post ĉiu elizio.
(2) rekta streketo « ' » estas malpermesata ekzemple en la vorto « frat'ino ». Oni skribu ĝin « fratino ».
(3) klina streketo « ` » estas malpermesata en la vorto « bapto`filo » ĉar ĝi tranĉus ĝin en du vortoj « bapto » kaj « filo ». Oni skribu ĝin « baptofilo ».

En revanche, dans un texte écrit en Espéranto,
(1) un trait droit « ' » marque l'élision et remplace la fin du mot élidé.
Par exemple, au lieu de « la fratino amata » (la soeur aimée), on peut écrire « la fratin' amata » ou même « l' fratin' amata ».
Une espace est nécessaire après chaque élision.
(2) un trait droit « ' » est interdit par exemple à l'intérieur du mot « frat'ino ». On l'écrira « fratino » (soeur).
(3) un trait incliné « ` » n'est pas permis, par exemple, dans le mot « bapto`filo » car il le découperait en deux mots « bapto » et « filo ». On l'écrira « baptofilo » (fillieul).

Esperilo konsideras ke ĉiu vorto skribita en Esperanto konsistigas el la 28 literoj de tiu lingvo, la kuniga streko «⎕- », la « nerompebla spaceto » la punkto «⎕. ». La lasta preslitero de vorto povas esti la rekta streketo « ' » montranta la elizion.
En teksto skribita en Esperanto, klina streketo « ` » estas preslitero same kiel aliaj presliteroj : « ´ », « ˆ », « ˇ », « ˉ », « ˘ », « ˚ », ...

Esperilo considère que tout mot d'un texte écrit en espéranto est formé des 28 lettres de l'espéranto, du trait d'union « - », de « l'espace insécable » ou du point « . ». La fin d'un mot peut être remplacée par le trait droit « ' » marquant l'élision.
Dans un texte écrit en Espéranto, le trait incliné « ` » est un symbole comme les autres symboles « ´ », « ˆ », « ˇ », « ˉ », « ˘ », « ˚ », ...

Inverse, en la kolumno 1 de la Esperila Vortaro, la tri uzoj de 2 streketoj eblas, kiel ekzemple en la vortero « bapt'o`fil' ».

En revanche, dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro, Esperilo utilise les 2 traits de 3 manières différentes, comme par exemple dans le morphème « bapt'o`fil' ».

La majusklaj literoj estas konsiderataj de Esperilo kiel minuskloj. La kuniga streko «⎕- » kaj la punkto «⎕. » aperas en kelkaj vorteroj, ekz-e en la mallongigoj: « Ges-roj », «⎕Gesinjoroj » kaj « t.e. » (tio estas).

Les lettres majuscules sont assimilées par Esperilo aux minuscules. Le trait d'union « - » et le point « . » apparaîssent dans certains morphèmes, p.ex. dans les l'abréviations: « Ges-roj », « Mesdames et Messieurs » et « t.e. » (c'est-à-dire).

En la kolumno 1 de la Esperila Vortaro la vorteroj enhavas nur la jenajn 33 presliterojn (dekstre el «⎕- », la preslitero estas « nerompebla spaceto ») :

Dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro, les morphèmes ne contiennent que les 33 caractères suivants (à droite de « - », le caractère est un « espace insécable ») :

'

a

b

c

d

e

f

g

h

i

j

k

l

m

n

o

p

r

s

t

u

v

z

-

 

`

ĉ

ĝ

ĥ

ĵ

ŝ

ŭ

.

7d. Séquence de tri


7. Détails techniques - Tekniketoj---version1\0007_pl--- 2017-10-30 17:51:49
3133 reserĉoj, 1271 serĉadoj, 508 ekserĉoj, 31 serĉiĝontoj, 0 serĉeraro
 
.
ajna
ajn: kolwiek, bądź ▌kiu ajn: ktokolwiek, ktobądź ♦ kiu: kto
ajn`a: dowonly ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
al
al: do (zastępuje też celownik)
.
aliaj
ali': inny
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
almenaŭ
almenaŭ: przynajmniej
.
amata
am': kochać, lubić
at': oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego ▌far'at': _ ♦ far': do
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
amata⎕
am': kochać, lubić
at': oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego ▌far'at': _ ♦ far': do
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
 : (nerompebla spaceto): _
.
ambaŭ
ambaŭ: obaj
.
anstataŭ
anstataŭ: zamiast
.
anstataŭas
anstataŭ: zamiast
as: oznacza czas teraźniejszy
.
antaŭanoncas
antaŭ: przed
anonc': ogłaszać
as: oznacza czas teraźniejszy
.
antaŭas
antaŭ: przed
as: oznacza czas teraźniejszy
.
apartigas
apart': osobny
ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
as: oznacza czas teraźniejszy
.
apartigitaj
apart': osobny
ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
aperas
aper': zjawiać się
as: oznacza czas teraźniejszy
.
atentu
atent': uważny
u: oznacza tryb rozkazujący ▌far'u: _ ♦ far': _
.

aŭ: albo, lub
.
aŭtomate
aŭtomat': automat, maszyna, komputer
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
bapto
bapt': chrzcić
o: oznacza rzeczownik
.
ĉar
ĉar: albowiem, ponieważ
.
centre
centr': centrum, środek
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
ĉiu
ĉiu: wszystek, każdy
.
ĉi-sube
ĉi-sub': _
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
de
de: od; zastępuje też dopełniacz
.
dekstre
dekstr': prawy
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
disigitaj
dis': roz- ▌dis'ŝir': rozrywać ♦ ŝir': rwać ▌dis'kur': rozbiegać się ♦ kur': biegać
dis'ig': odłączać, rozłączać, odczepiać ♦ ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
diversaj
divers': różny
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
du
du: dwa
.
dua⎕eltiraĵo
du: dwa
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
 : (nerompebla spaceto): _
el: z
el`tir': wyciągać, dobywać, wydobywać, wydłubywać, wyłupywać, wygarniać, wyjmować, wyrywać, wysnuwać ♦ tir': ciągnąć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
.
duobla
du: dwa
obl': oznacza liczebnik wieloraki ▌du'obl': podwójny ♦ du: dwa
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
eblas
ebl': możliwy ▌kompren'ebl': _ ♦ kompren': _
as: oznacza czas teraźniejszy
.

eĉ: nawet
.
ekserĉoj
ek': acząć, rozpocząć ▌ek'kant': zaśpiewać ♦ kant': śpiewać ▌ek'kri': krzyknąć ♦ kri': krzyczeć
serĉ': szukać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
ekzemple
ekzempl': przykład
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
ekzemplo
ekzempl': przykład
o: oznacza rzeczownik
.
ekzemploj
ekzempl': przykład
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
ekz-e
ekz-e: (ekzemple): _
.
el
el: z
.
eliziita
elizi': _
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
elizio
elizi': _
o: oznacza rzeczownik
.
elizion
elizi': _
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
ellaboris
el: z
labor': pracować
is: oznaczca czas przeszły ▌mi far'is: _ ♦ far': _
.
eltiraĵo
el: z
el`tir': wyciągać, dobywać, wydobywać, wydłubywać, wyłupywać, wygarniać, wyjmować, wyrywać, wysnuwać ♦ tir': ciągnąć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
.
eltiraĵoj
el: z
el`tir': wyciągać, dobywać, wydobywać, wydłubywać, wyłupywać, wygarniać, wyjmować, wyrywać, wysnuwać ♦ tir': ciągnąć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
eltiraĵojn
el: z
el`tir': wyciągać, dobywać, wydobywać, wydłubywać, wyłupywać, wygarniać, wyjmować, wyrywać, wysnuwać ♦ tir': ciągnąć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
eltiraĵon
el: z
el`tir': wyciągać, dobywać, wydobywać, wydłubywać, wyłupywać, wygarniać, wyjmować, wyrywać, wysnuwać ♦ tir': ciągnąć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
en
en: w
.
enhavas
en: w
hav': mieć
as: oznacza czas teraźniejszy
.
ero
er': odrobina, cząstka, element, część, drobina, ułamek ▌sabl'er': ziarnko piasku ♦ sabl': piasek
o: oznacza rzeczownik
.
esperanto
esper': spodziewać się
esper'ant': Esperanto █ _ ♦ ant': oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego ▌far'ant': _ ♦ far': _
o: oznacza rzeczownik
.
esperila
esper': spodziewać się
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': narzędzie ▌tond'il': noźyce ♦ tond': strzydz ▌paf'il': fuzya ♦ paf': strzelać
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
esperilo
esper': spodziewać się
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': narzędzie ▌tond'il': noźyce ♦ tond': strzydz ▌paf'il': fuzya ♦ paf': strzelać
o: oznacza rzeczownik
.
estas
est': być
as: oznacza czas teraźniejszy
.
esti
est': być
i: oznacza tryb bezokoliczny słowa ▌laŭd'i: chwalić
.
estis
est': być
is: oznaczca czas przeszły ▌mi far'is: _ ♦ far': _
.
fakte
fakt': fakt
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
farita
far': robić, czynić
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
filo
fil': syn
o: oznacza rzeczownik
.
filo⎕
fil': syn
o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
finaĵon
fin': kończyć
aĵ': oznacza przedmiot posiadajacy pewną własność albo zrobiony z pewnego materjału ▌mal'nov'aĵ': starzyzna ♦ mal'nov': stary ▌frukt'aĵ': coś zrobionego z owoców ♦ frukt': owoc
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
fino
fin': kończyć
o: oznacza rzeczownik
.
fratin'
frat': brat
in': oznacza płeć źeńską ▌patr'in': matka ♦ patr': ojciec ▌kok'in': kura ♦ kok': kogut
': (wykluczenie)
.
fratino
frat': brat
in': oznacza płeć źeńską ▌patr'in': matka ♦ patr': ojciec ▌kok'in': kura ♦ kok': kogut
in'o: samica, kobieta, płeć żeńska ♦ o: oznacza rzeczownik
.
gesinjoroj⎕
ge': obojej płci, ▌ge'patr'o-j: rodzice ♦ patr': ojciec ▌ge'mastr'o-j: gospodarstwo, gospodarz i gospodyni ♦ mastr': gospodarz
sinjor': pan
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
 : (nerompebla spaceto): _
.
ĝia
ĝi: ono, to
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
ĝi
ĝi: ono, to
.
ĝin
ĝi: ono, to
ĝi`n: ono, to ♦ n: oznacza biernik, również kierunek
.
havas
hav': mieć
as: oznacza czas teraźniejszy
.
havi
hav': mieć
i: oznacza tryb bezokoliczny słowa ▌laŭd'i: chwalić
.
homonimaj
homonim': homonim
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
homonimo
homonim': homonim
o: oznacza rzeczownik
.
iafoje
ia: jakiś
foj': raz
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
ili
ili: oni
.
informo
inform': informować, poinformować, zawiadamiać
inform'o: _ ♦ o: oznacza rzeczownik
.
informoj
inform': informować, poinformować, zawiadamiać
inform'o: _ ♦ o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
informo⎕
inform': informować, poinformować, zawiadamiać
inform'o: _ ♦ o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
inter
inter: między
.
internaj
intern': wewnątrz
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
inverse
invers': odwrotny
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
je
je: moźe być przetłomaczone za pomocą róźnych przyimków
.
jenaj
jen: otóź (jen...jen...: to...to...)
jen`a: _ ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
jenajn
jen: otóź (jen...jen...: to...to...)
jen`a: _ ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
kaj
kaj: i, a
.
kaze
kaz': przypadek
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
ke
ke: że, żeby
.
kelkaj
kelk': niektóry
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
kiel
kiel: jak
.
kiu
kiu: kto, który
.
klina
klin': chylić
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
kolono
kolon': słup
o: oznacza rzeczownik
.
kolumno
kolumn': łam, szpalta, kolumna
o: oznacza rzeczownik
.
komo
kom': przecinek
o: oznacza rzeczownik
.
komoj
kom': przecinek
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
komponita
kompon': komponować, skomponować
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
komprenon
kompren': rozumieć
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
konsideras
konsider': zastanawiać się, rozmyślać
as: oznacza czas teraźniejszy
.
konsiderataj
konsider': zastanawiać się, rozmyślać
at': oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego ▌far'at': _ ♦ far': do
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
konsistas
konsist': składać się
as: oznacza czas teraźniejszy
.
konsistigas
konsist': składać się
ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
as: oznacza czas teraźniejszy
.
kun
kun: z
.
kuniga
kun: z
kun`ig': _ ♦ ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
kunligas
kun: z
lig': wiązać
as: oznacza czas teraźniejszy
.
l'
l': _ przedimek określny (nie tłomaczy się) █ _
': (wykluczenie)
.
l'apostrofo
l': _ przedimek określny (nie tłomaczy się) █ _
': (wykluczenie)
apostrof': apostrof
o: oznacza rzeczownik
.
l'esperila
l': _ przedimek określny (nie tłomaczy się) █ _
': (wykluczenie)
esper': spodziewać się
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': narzędzie ▌tond'il': noźyce ♦ tond': strzydz ▌paf'il': fuzya ♦ paf': strzelać
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
la
la: przedimek określny (nie tłomaczy się)
.
lasta
last': ostatni
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
leganto
leg': czytać
ant': oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego ▌far'ant': _ ♦ far': _
o: oznacza rzeczownik
.
leganton
leg': czytać
ant': oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego ▌far'ant': _ ♦ far': _
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
leksikografo
leksikograf': _
o: oznacza rzeczownik
.
ligitaj
lig': wiązać
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
lingvo
lingv': język (mowa)
o: oznacza rzeczownik
.
literoj
liter': litera
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
majusklaj
majuskl': majuskuła, litera duża
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
mallongigoj
mal': oznacza przeciwieństwo ▌mal'bon': zły ♦ bon': dobry ▌mal'estim': gardzić ♦ estim': powaźać
mal'long': _ ♦ long': długi
mal'long'ig': _ ♦ ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
malpermesata
mal': oznacza przeciwieństwo ▌mal'bon': zły ♦ bon': dobry ▌mal'estim': gardzić ♦ estim': powaźać
permes': pozwalać
at': oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego ▌far'at': _ ♦ far': do
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
malsamajn
mal': oznacza przeciwieństwo ▌mal'bon': zły ♦ bon': dobry ▌mal'estim': gardzić ♦ estim': powaźać
sam': źe, sam (np. tamźe, ten sam)
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
marko
mark': marka
o: oznacza rzeczownik
.
markoj
mark': marka
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
markon
mark': marka
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
marko⎕
mark': marka
o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
minus
minus: minus
.
minuskloj
minuskl': minuskuła, litera mała, mała litera, małe litery
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
montranta
montr': pokazywać
ant': oznacza imiesłów czynny czasu teraźniejszego ▌far'ant': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
montras
montr': pokazywać
as: oznacza czas teraźniejszy
.
necesas
neces': niezbędny
as: oznacza czas teraźniejszy
.
nuancoj
nuanc': odcień
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
nuancojn
nuanc': odcień
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
nur
nur: tylko
.
ofertas
ofert': oferować
as: oznacza czas teraźniejszy
.
oni
oni: zaimek nieosobisty liczby mnogiej
.
per
per: pwzez, za pomocą
.
piednoto
pied': noga
not': notować
pied'not'o: stopka, przypis ♦ not'o: nuta ♦ o: oznacza rzeczownik
.
piednotoj
pied': noga
not': notować
pied'not'o: stopka, przypis ♦ not'o: nuta ♦ o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
pluraj
pluraj: kilka, parę, niejeden
.
por
por: dla, za
.
post
post: po, za, poza, potem
.
povas
pov': módz
as: oznacza czas teraźniejszy
.
preslitero
pres': drukować
liter': litera
o: oznacza rzeczownik
.
presliteroj
pres': drukować
liter': litera
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
presliterojn
pres': drukować
liter': litera
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
punkto
punkt': punkt, kropka
o: oznacza rzeczownik
.
rekta
rekt': prosty
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
reserĉoj
re': znowu, napowrót
serĉ': szukać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
sama
sam': źe, sam (np. tamźe, ten sam)
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
saman
sam': źe, sam (np. tamźe, ten sam)
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
n: oznacza biernik, również kierunek
.
same
sam': źe, sam (np. tamźe, ten sam)
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
.
se
se: jeźeli
.
sed
sed: lecz
.
sekvas
sekv': nastąpić
as: oznacza czas teraźniejszy
.
sekvata
sekv': nastąpić
at': oznacza imiesłów bierny czasu teraźniejszego ▌far'at': _ ♦ far': do
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
serĉadoj
serĉ': szukać
ad': oznacza trwanie czynności ▌ir'ad': chodzić ♦ ir': iść
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
serĉeraro
serĉ': szukać
erar': błądzić, mylić się
o: oznacza rzeczownik
.
serĉiĝontoj
serĉ': szukać
iĝ': stawać się czemś ▌pal'iĝ': blednąć ♦ pal': blady ▌sid'iĝ': usiąść ♦ sid': siedzieć
ont': oznacza imiesłów czynny czasu przyszłego ▌far'ont': _ ♦ far': _
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
sia
si: siebie
si`a: swój ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
signifo
signif': oznaczać
o: oznacza rzeczownik
.
signifoj
signif': oznaczać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
signifojn
signif': oznaczać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
signo
sign': znak
o: oznacza rzeczownik
.
sintaksaj
sintaks': składnia, notacja, przedstawienie, synktaktyka
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
sintaksan
sintaks': składnia, notacja, przedstawienie, synktaktyka
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
n: oznacza biernik, również kierunek
.
sintakso
sintaks': składnia, notacja, przedstawienie, synktaktyka
o: oznacza rzeczownik
.
skribi
skrib': pisać
i: oznacza tryb bezokoliczny słowa ▌laŭd'i: chwalić
.
skribita
skrib': pisać
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
skribu
skrib': pisać
u: oznacza tryb rozkazujący ▌far'u: _ ♦ far': _
.
spaceto⎕
spac': przestrzeń
et': oznacza zmniejszenie, zdrobnienie lub osłabienie stopnia ▌mur'et': ścianka ♦ mur': ściana ▌rid'et': uśmiechać się ♦ rid': śmiać się
o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
spaco
spac': przestrzeń
o: oznacza rzeczownik
.
streketo
strek': kreślić
et': oznacza zmniejszenie, zdrobnienie lub osłabienie stopnia ▌mur'et': ścianka ♦ mur': ściana ▌rid'et': uśmiechać się ♦ rid': śmiać się
o: oznacza rzeczownik
.
streketoj
strek': kreślić
et': oznacza zmniejszenie, zdrobnienie lub osłabienie stopnia ▌mur'et': ścianka ♦ mur': ściana ▌rid'et': uśmiechać się ♦ rid': śmiać się
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
streketoj⎕en
strek': kreślić
et': oznacza zmniejszenie, zdrobnienie lub osłabienie stopnia ▌mur'et': ścianka ♦ mur': ściana ▌rid'et': uśmiechać się ♦ rid': śmiać się
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
 : (nerompebla spaceto): _
e: zakończenie przysłówka ▌bon'e: dobrze
e`n: _ ♦ n: oznacza biernik, również kierunek
.
streko
strek': kreślić
strek'o: kreska ♦ o: oznacza rzeczownik
.
tekniketoj
teknik': technika
et': oznacza zmniejszenie, zdrobnienie lub osłabienie stopnia ▌mur'et': ścianka ♦ mur': ściana ▌rid'et': uśmiechać się ♦ rid': śmiać się
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
teksto
tekst': tekst
o: oznacza rzeczownik
.
tio
tio: to, tamto
.
tiu
tiu: tamten
.
traduko
traduk': tłomaczyć
o: oznacza rzeczownik
.
tranĉus
tranĉ': rżnąć
us: oznacza tryb warunkowy
.
tri
tri: trzy
.
unua
unu: jeden
unu`a: pierwszy ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
unu
unu: jeden
.
uzita
uz': używać
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
uzoj
uz': używać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
uzojn
uz': używać
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
n: oznacza biernik, również kierunek
.
uzon
uz': używać
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
vicigitaj
vic': rząd
ig': robić czemś ▌pur'ig': czyścić ♦ pur': czysty ▌brul'ig': palić ♦ brul': palić się
it': oznacza imiesłów bierny czasu przeszłego ▌far'it': _ ♦ far': _
a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
j: oznacza liczbę mnogą
.
vidiĝos
vid': widzieć
iĝ': stawać się czemś ▌pal'iĝ': blednąć ♦ pal': blady ▌sid'iĝ': usiąść ♦ sid': siedzieć
os: oznacza czas przyszły
.
vortaro
vort': słowo, wyraz
vort'ar': _ ♦ ar': oznacza zbiór danych przedmiotów ▌arb'ar': las ♦ arb': drzewo
ar'o: zbiór, mnogość ♦ o: oznacza rzeczownik
.
vortaron
vort': słowo, wyraz
vort'ar': _ ♦ ar': oznacza zbiór danych przedmiotów ▌arb'ar': las ♦ arb': drzewo
ar'o: zbiór, mnogość ♦ o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
vortero
vort': słowo, wyraz
vort'er': _ ♦ er': odrobina, cząstka, element, część, drobina, ułamek ▌sabl'er': ziarnko piasku ♦ sabl': piasek
o: oznacza rzeczownik
.
vorteroj
vort': słowo, wyraz
vort'er': _ ♦ er': odrobina, cząstka, element, część, drobina, ułamek ▌sabl'er': ziarnko piasku ♦ sabl': piasek
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
vorteron
vort': słowo, wyraz
vort'er': _ ♦ er': odrobina, cząstka, element, część, drobina, ułamek ▌sabl'er': ziarnko piasku ♦ sabl': piasek
o: oznacza rzeczownik
n: oznacza biernik, również kierunek
.
vorto
vort': słowo, wyraz
o: oznacza rzeczownik
.
vortoj
vort': słowo, wyraz
o: oznacza rzeczownik
j: oznacza liczbę mnogą
.
⎕'⎕
 : (nerompebla spaceto): _
': (wykluczenie)
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕bapto
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': chrzcić
o: oznacza rzeczownik
.
⎕baptofilo
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': chrzcić
o: oznacza rzeczownik
bapt'o`fil': chrześniak ♦ fil': syn
o: oznacza rzeczownik
.
⎕bapto⎕
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': chrzcić
o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕filo⎕
 : (nerompebla spaceto): _
fil': syn
o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕frat'ino⎕
 : (nerompebla spaceto): _
frat': brat
': (wykluczenie)
in': oznacza płeć źeńską ▌patr'in': matka ♦ patr': ojciec ▌kok'in': kura ♦ kok': kogut
in'o: samica, kobieta, płeć żeńska ♦ o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕fratino⎕
 : (nerompebla spaceto): _
frat': brat
in': oznacza płeć źeńską ▌patr'in': matka ♦ patr': ojciec ▌kok'in': kura ♦ kok': kogut
in'o: samica, kobieta, płeć żeńska ♦ o: oznacza rzeczownik
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕ges-roj⎕
 : (nerompebla spaceto): _
ge': obojej płci, ▌ge'patr'o-j: rodzice ♦ patr': ojciec ▌ge'mastr'o-j: gospodarstwo, gospodarz i gospodyni ♦ mastr': gospodarz
S-ro: (Sinjoro): Pan
ge's-ro`j: (Gesinjoroj): _ ♦ j: oznacza liczbę mnogą
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕la
 : (nerompebla spaceto): _
la: przedimek określny (nie tłomaczy się)
.
⎕nerompebla
 : (nerompebla spaceto): _
ne: nie
romp': łamać
ebl': możliwy ▌kompren'ebl': _ ♦ kompren': _
ebl'a: możliwy ♦ a: oznacza przymiotnik ▌hom'a: ludzki ♦ hom': człowiek
.
⎕piednoto
 : (nerompebla spaceto): _
pied': noga
not': notować
pied'not'o: stopka, przypis ♦ not'o: nuta ♦ o: oznacza rzeczownik
.
⎕t.e.⎕
 : (nerompebla spaceto): _
t.e.: (tio estas): _
 : (nerompebla spaceto): _