---- [ ☀ ] [ ⚠ ] [ ◀ ] ------ 0007 -nl- (fr) (de) (en) (pl) (ru)

7 Détails techniques - Tekniketoj
Gilbert Lemaître   14/8/2015   Germain Pirlot

7a. Syntaxe des annotations — Sintakso de la piednotoj
7b. Caractères syntaxiques d'une annotation — Sintaksaj markoj de piednoto
7c. Les 3 usages des traits « ' » et « ` » — La 3 uzoj de la streketoj « ' » et « ` »
7d. Séquence de tri

7a. Sintakso de la piednotoj

(ĉi-sube la ekzemploj estas vicigitaj centre)

7a. Syntaxe des annotations

(ci-dessous les exemples sont alignés au centre)

Esperilo kunligas almenaŭ eltiraĵon el la vortaro kun ĉiu vortero (ero) de vorto skribita en Esperanto. Eltiraĵo konsistas el vortero sekvata de la marko « : » kaj de sia traduko. Ekzemple :

Esperilo associe au moins un extrait du dictionnaire à chaque morphème (partie) d'un mot écrit en espéranto. Un extrait est contitué d'un morphème suivi du caractère deux-points « : » et de sa traduction. Par exemple :

bapt': baptiser

En piednoto eblas havi pluraj eltiraĵoj disigitaj per la marko « ♦ » = (ĉar).

Dans une note de bas de page, il peut y avoir plusieurs extraits reliés par le séparateur « ♦ » = (car).

bapt'o`fil': filleul ♦ fil': fils

La traduko (kiu sekvas la markon « : ») estas teksto kun informoj,

La traduction (qui suit le caractère « : ») est un texte avec des informations,

col': pouce (mesure)

nuancoj de la signifo de vortero estas disigitaj per komoj,

des nuances du sens d'un morphème sont séparées par des virgules,

buĉ': tuer, massacrer, abattre (animaux)

kaze de homonimaj vorteroj, la diversaj signifoj estas apartigitaj per la marko « █ ».

en cas de morphèmes homonymes, les deux sens différents sont séparés l'un de l'autre par le caractère « █ ».

atlas': atlas (collection) █ satin (étoffe, soie)   

La teksto de informo enhavas iafoje la marko « ▌» = (ekzemple) sekvata de unu du eltiraĵojn.

Le texte d'une information comporte quelque fois le caractère « ▌» = (par exemple) suivi d'un ou deux extraits.

e: marque l'adverbe ▌bon'e: bien
  bo: marque la parenté résultant du mariage ▌bo'patr': beau-père ♦ patr': père

Se ili estas du, la eltiraĵoj estas ligitaj per la marko « ♦ » = (ĉar).
La dua eltiraĵo antaŭanoncas la komprenon de la unua .
Eltiraĵo en informo estas fakte ekzemplo skribita en la vortaro sed, por la leganto, ĝi vidiĝos kiel « piednoto en la piednoto ».

S'il y en a deux, les extraits sont séparés par le caractère « ♦ » = (car).
Le second extrait prélude à la compréhension du premier.
Un extrait figurant dans une information est en fait un exemple écrit dans le dictionnaire mais, pour le lecteur, il apparaîtra comme « une note de bas de page dans l'annotationj ».



7b. Sintaksaj markoj de piednoto

7b. Caractères syntaxiques d'une annotation

La duobla punkto apartigas la vorteron de ĝia traduko

:

Un deux-points sépare le morphème de sa traduction.

La komo apartigas du nuancojn de la sama signifo de vorto
en ĝia traduko.

,

Une virgule sépare deux nuances du même sens d'un mot
au sein de sa traduction.

La marko « █ » apartigas du malsamajn signifojn de sama vorto (homonimo) en ĝia traduko.

Le caractère « █ » sépare deux sens différents
d'un même mot (homonyme) au sein de sa traduction

La marko « ▌»antaŭas unu du eltiraĵojn.

Le caractère « ▌» précède un ou deux extraits.

La marko « ♦ » apartigas du eltiraĵoj el la vortaro, same en piednoto kiel en informo ;
sed, atentu : se la piednoto estas aŭtomate komponita per Esperilo, la traduko estis farita de leksikografo, kiu ellaboris la vortaron. Ambaŭ ofertas al la leganton la saman sintaksan uzon de la marko « ♦ ».

Le caractère « ♦ » sépare deux extraits du dictionnaire, aussi bien dans une note de bas de page que dans une information ;
mais attention : si l'annotationj est composée automatiquement par Esperilo, la traduction, elle, a été composée par le lexicographe qui a élaboré le dictionnaire. Tous deux présentent au lecteur le même usage syntaxique du caractère « ♦ ».



7c. La 3 uzoj de la streketoj « ' » et « ` »

7c. Les 3 usages des traits « ' » et « ` »

Esperilo havas 3 internaj uzojn de jenaj 2 streketoj en la kolono 1 de l'Esperila Vortaro: la rekta streketo (l'apostrofo « ' », uzita en kaj je la fino de ajna vortero) kaj la klina streketo (la signo minus « ` », uzita inter du vorteroj).

Esperilo a 3 usages internes des 2 traits suivants dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro : le trait droit (l'apostrophe « ' », utilisée au sein et à la fin d'un morphème) et le trait incliné (l'accent grave « ` », utilisé entre deux morphèmes).

Inverse, en teksto skribita en Esperanto,
(1) rekta streketo « ' » montras la elizion kaj anstataŭas la finaĵon de la eliziita vorto.
Ekzemple, anstataŭ « la fratino amata », eblas skribi « la fratin' amata » «⎕l' fratin' amata ».
Spaco necesas post ĉiu elizio.
(2) rekta streketo « ' » estas malpermesata ekzemple en la vorto « frat'ino ». Oni skribu ĝin « fratino ».
(3) klina streketo « ` » estas malpermesata en la vorto « bapto`filo » ĉar ĝi tranĉus ĝin en du vortoj « bapto » kaj « filo ». Oni skribu ĝin « baptofilo ».

En revanche, dans un texte écrit en Espéranto,
(1) un trait droit « ' » marque l'élision et remplace la fin du mot élidé.
Par exemple, au lieu de « la fratino amata » (la soeur aimée), on peut écrire « la fratin' amata » ou même « l' fratin' amata ».
Une espace est nécessaire après chaque élision.
(2) un trait droit « ' » est interdit par exemple à l'intérieur du mot « frat'ino ». On l'écrira « fratino » (soeur).
(3) un trait incliné « ` » n'est pas permis, par exemple, dans le mot « bapto`filo » car il le découperait en deux mots « bapto » et « filo ». On l'écrira « baptofilo » (fillieul).

Esperilo konsideras ke ĉiu vorto skribita en Esperanto konsistigas el la 28 literoj de tiu lingvo, la kuniga streko «⎕- », la « nerompebla spaceto » la punkto «⎕. ». La lasta preslitero de vorto povas esti la rekta streketo « ' » montranta la elizion.
En teksto skribita en Esperanto, klina streketo « ` » estas preslitero same kiel aliaj presliteroj : « ´ », « ˆ », « ˇ », « ˉ », « ˘ », « ˚ », ...

Esperilo considère que tout mot d'un texte écrit en espéranto est formé des 28 lettres de l'espéranto, du trait d'union « - », de « l'espace insécable » ou du point « . ». La fin d'un mot peut être remplacée par le trait droit « ' » marquant l'élision.
Dans un texte écrit en Espéranto, le trait incliné « ` » est un symbole comme les autres symboles « ´ », « ˆ », « ˇ », « ˉ », « ˘ », « ˚ », ...

Inverse, en la kolumno 1 de la Esperila Vortaro, la tri uzoj de 2 streketoj eblas, kiel ekzemple en la vortero « bapt'o`fil' ».

En revanche, dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro, Esperilo utilise les 2 traits de 3 manières différentes, comme par exemple dans le morphème « bapt'o`fil' ».

La majusklaj literoj estas konsiderataj de Esperilo kiel minuskloj. La kuniga streko «⎕- » kaj la punkto «⎕. » aperas en kelkaj vorteroj, ekz-e en la mallongigoj: « Ges-roj », «⎕Gesinjoroj » kaj « t.e. » (tio estas).

Les lettres majuscules sont assimilées par Esperilo aux minuscules. Le trait d'union « - » et le point « . » apparaîssent dans certains morphèmes, p.ex. dans les l'abréviations: « Ges-roj », « Mesdames et Messieurs » et « t.e. » (c'est-à-dire).

En la kolumno 1 de la Esperila Vortaro la vorteroj enhavas nur la jenajn 33 presliterojn (dekstre el «⎕- », la preslitero estas « nerompebla spaceto ») :

Dans la colonne 1 de l'Esperila Vortaro, les morphèmes ne contiennent que les 33 caractères suivants (à droite de « - », le caractère est un « espace insécable ») :

'

a

b

c

d

e

f

g

h

i

j

k

l

m

n

o

p

r

s

t

u

v

z

-

 

`

ĉ

ĝ

ĥ

ĵ

ŝ

ŭ

.

7d. Séquence de tri


7. Détails techniques - Tekniketoj---version1\0007_nl--- 2017-10-30 17:51:17
3133 reserĉoj, 1271 serĉadoj, 508 ekserĉoj, 31 serĉiĝontoj, 0 serĉeraro
 
.
ajna
ajn: wat dan ook ▌kiu ajn: wie dan ook ♦ kiu: wat
ajn`a: welke ook ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
al
al: naar, aan
.
aliaj
ali': ander
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
almenaŭ
almenaŭ: tenminste
.
amata
am': liefhebben
at': uitgang van het lijdend tegenwoordig deelwoord ▌far'at': "wordende" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
amata⎕
am': liefhebben
at': uitgang van het lijdend tegenwoordig deelwoord ▌far'at': "wordende" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
 : (nerompebla spaceto): _
.
ambaŭ
ambaŭ: beide
.
anstataŭ
anstataŭ: in plaats van
.
anstataŭas
anstataŭ: in plaats van
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
antaŭanoncas
antaŭ: voor
anonc': aankondigen, adverteren, aandienen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
antaŭas
antaŭ: voor
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
apartigas
apart': apart
ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
apartigitaj
apart': apart
ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
aperas
aper': verschijnen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
atentu
atent': oplettend, aandachtig
u: uitgang van de gebiedende wijze ▌ni far'u: laten we doen ♦ far'u: doe ♦ far': doen
.

aŭ: of
.
aŭtomate
aŭtomat': automaat
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
bapto
bapt': dopen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
ĉar
ĉar: want, omdat
.
centre
centr': _
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
ĉiu
ĉiu: ieder, elk
.
ĉi-sube
ĉi-sub': hieronder, hierna
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
de
de: van (bezit), vanaf (vertrekpunt), door (bij lijdende vorm van deelwoorden)
.
dekstre
dekstr': rechtse
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
disigitaj
dis': kenmerkt de verdeling, verspreiding ▌dis'ir': uiteengaan ♦ ir': gaan
dis'ig': scheiden, ontbinden ♦ ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
diversaj
divers': verschillend
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
du
du: twee
.
dua⎕eltiraĵo
du: twee
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
 : (nerompebla spaceto): _
el: uit
el`tir': tevoorschijn trekken ♦ tir': trekken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
duobla
du: twee
obl': kenmerkt het verveelvuldigend telwoord, ...mal, ...voudig ▌du'obl': dubbel ♦ du: twee
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
eblas
ebl': mogelijk ▌kompren'ebl': begrijpelijk ♦ kompren': verstaan, begrijpen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.

eĉ: zelfs
.
ekserĉoj
ek': beginnen ▌ek'kant': aanheffen ♦ kant': zingen
serĉ': zoeken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
ekzemple
ekzempl': voorbeeld
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
ekzemplo
ekzempl': voorbeeld
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
ekzemploj
ekzempl': voorbeeld
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
ekz-e
ekz-e: (ekzemple): bijvoorbeeld (bv.)
.
el
el: uit
.
eliziita
elizi': _
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
elizio
elizi': _
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
elizion
elizi': _
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
ellaboris
el: uit
labor': werken
is: uitgang van de verleden tijd ▌mi far'is: ik deed ♦ far': doen
.
eltiraĵo
el: uit
el`tir': tevoorschijn trekken ♦ tir': trekken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
eltiraĵoj
el: uit
el`tir': tevoorschijn trekken ♦ tir': trekken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
eltiraĵojn
el: uit
el`tir': tevoorschijn trekken ♦ tir': trekken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
eltiraĵon
el: uit
el`tir': tevoorschijn trekken ♦ tir': trekken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
en
en: in
.
enhavas
en: in
hav': hebben
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
ero
er': deeltje, _ ▌sabl'er': _ ♦ sabl': zand
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
esperanto
esper': hopen
esper'ant': Esperanto █ _ ♦ ant': uitgang van het bedrijvend tegenwoordig deelwoord ▌far'ant': doende ♦ far': doen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
esperila
esper': hopen
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': kenmerkt het werktuig, instrument ▌tond'il': schaar ♦ tond': knippen, scheren
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
esperilo
esper': hopen
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': kenmerkt het werktuig, instrument ▌tond'il': schaar ♦ tond': knippen, scheren
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
estas
est': zijn
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
esti
est': zijn
i: uitgang van de noemvorm ▌laŭd'i: loven
.
estis
est': zijn
is: uitgang van de verleden tijd ▌mi far'is: ik deed ♦ far': doen
.
fakte
fakt': feit
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
farita
far': maken, doen
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
filo
fil': zoon
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
filo⎕
fil': zoon
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
finaĵon
fin': beëindigen, afmaken
aĵ': iets dat een zekere eigenschap bezit of uit een bepaalde stof gemaakt is ▌molaĵo: iets mals ♦ mol': mals
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
fino
fin': beëindigen, afmaken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
fratin'
frat': broer
in': kenmerkt het vrouwelijk ▌patr'in': moeder ♦ patr': vader
': (elisie)
.
fratino
frat': broer
in': kenmerkt het vrouwelijk ▌patr'in': moeder ♦ patr': vader
in'o: vrouw, vrouwtje, wijfje ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
gesinjoroj⎕
ge': verenigt de beide geslachten ▌ge'patr'oj: ouders ♦ patr': vader
sinjor': heer
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
 : (nerompebla spaceto): _
.
ĝia
ĝi: het (zakelijk voornw)
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
ĝi
ĝi: het (zakelijk voornw)
.
ĝin
ĝi: het (zakelijk voornw)
ĝi`n: het (zakelijk voornw) ♦ n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
havas
hav': hebben
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
havi
hav': hebben
i: uitgang van de noemvorm ▌laŭd'i: loven
.
homonimaj
homonim': homoniem
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
homonimo
homonim': homoniem
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
iafoje
ia: welkdanig, een of andere soort
foj': keer, maal
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
ili
ili: zij (meervoud)
.
informo
inform': meedelen, inlichten, informeren
inform'o: mededeling, inlichting, informatie ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
informoj
inform': meedelen, inlichten, informeren
inform'o: mededeling, inlichting, informatie ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
informo⎕
inform': meedelen, inlichten, informeren
inform'o: mededeling, inlichting, informatie ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
inter
inter: tussen
.
internaj
intern': intern, inwendig, binnenlands
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
inverse
invers': omgekeerd
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
je
je: onbep vz
.
jenaj
jen: ziehier, hier, kijk (jen...jen...: nu eens... dan weer...)
jen`a: volgende ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
jenajn
jen: ziehier, hier, kijk (jen...jen...: nu eens... dan weer...)
jen`a: volgende ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
kaj
kaj: en
.
kaze
kaz': naamval, geval
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
ke
ke: dat
.
kelkaj
kelk': enige
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
kiel
kiel: hoe
.
kiu
kiu: wie, welke (vragend), die, dat (betr)
.
klina
klin': neerbuigen, doen hellen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
kolono
kolon': zuil, kolom, colonne
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
kolumno
kolumn': kolom, rij, colonne
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
komo
kom': komma
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
komoj
kom': komma
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
komponita
kompon': _
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
komprenon
kompren': begrijpen, verstand hebben van, weten te
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
konsideras
konsider': beschouwen, overwegen, in aanmerking nemen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
konsiderataj
konsider': beschouwen, overwegen, in aanmerking nemen
at': uitgang van het lijdend tegenwoordig deelwoord ▌far'at': "wordende" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
konsistas
konsist': bestaan (uit, in)
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
konsistigas
konsist': bestaan (uit, in)
ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
kun
kun: met
.
kuniga
kun: met
kun`ig': samenvoegen ♦ ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
kunligas
kun: met
lig': (ver)binden
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
l'
l': gekort (la: de, het) █ (li: hij)
': (elisie)
.
l'apostrofo
l': gekort (la: de, het) █ (li: hij)
': (elisie)
apostrof': _
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
l'esperila
l': gekort (la: de, het) █ (li: hij)
': (elisie)
esper': hopen
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': kenmerkt het werktuig, instrument ▌tond'il': schaar ♦ tond': knippen, scheren
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
la
la: de, het (bepalend lidwoord)
.
lasta
last': laatste
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
leganto
leg': lezen
ant': uitgang van het bedrijvend tegenwoordig deelwoord ▌far'ant': doende ♦ far': doen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
leganton
leg': lezen
ant': uitgang van het bedrijvend tegenwoordig deelwoord ▌far'ant': doende ♦ far': doen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
leksikografo
leksikograf': woordenboekschrijver
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
ligitaj
lig': (ver)binden
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
lingvo
lingv': taal
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
literoj
liter': letter
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
majusklaj
majuskl': hoofdletter
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
mallongigoj
mal': kenmerkt het tegenovergestelde: ▌mal'bon': slecht ♦ bon': goed
mal'long': kort ♦ long': lang
mal'long'ig': verkorting ♦ ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
malpermesata
mal': kenmerkt het tegenovergestelde: ▌mal'bon': slecht ♦ bon': goed
permes': toestaan
at': uitgang van het lijdend tegenwoordig deelwoord ▌far'at': "wordende" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
malsamajn
mal': kenmerkt het tegenovergestelde: ▌mal'bon': slecht ♦ bon': goed
sam': zelfde
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
marko
mark': merk(teken), zegel
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
markoj
mark': merk(teken), zegel
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
markon
mark': merk(teken), zegel
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
marko⎕
mark': merk(teken), zegel
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
minus
minus: min, minus
.
minuskloj
minuskl': onderkastletter, kleine letter
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
montranta
montr': tonen, laten zien
ant': uitgang van het bedrijvend tegenwoordig deelwoord ▌far'ant': doende ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
montras
montr': tonen, laten zien
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
necesas
neces': nodig, noodzakelijk
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
nuancoj
nuanc': nuance, schakering
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
nuancojn
nuanc': nuance, schakering
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
nur
nur: slechts, alleen, pas
.
ofertas
ofert': een offerte maken voor, te koop aanbieden
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
oni
oni: men
.
per
per: door (middel van)
.
piednoto
pied': voet, poot
not': noteren, aantekenen
pied'not'o: voetnoot ♦ not'o: (muziek)noot ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
piednotoj
pied': voet, poot
not': noteren, aantekenen
pied'not'o: voetnoot ♦ not'o: (muziek)noot ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
pluraj
pluraj: verscheidene
.
por
por: voor, om te
.
post
post: na, achter
.
povas
pov': kunnen, mogen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
preslitero
pres': drukken (met drukpers)
liter': letter
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
presliteroj
pres': drukken (met drukpers)
liter': letter
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
presliterojn
pres': drukken (met drukpers)
liter': letter
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
punkto
punkt': punt, stip
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
rekta
rekt': recht, rechtstreeks
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
reserĉoj
re': her-
serĉ': zoeken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
sama
sam': zelfde
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
saman
sam': zelfde
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
same
sam': zelfde
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
.
se
se: indien, als
.
sed
sed: maar
.
sekvas
sekv': volgen
as: uitgang van de tegenwoordige tijd van werkwoorden
.
sekvata
sekv': volgen
at': uitgang van het lijdend tegenwoordig deelwoord ▌far'at': "wordende" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
serĉadoj
serĉ': zoeken
ad': duidt de duur van een handeling aan ▌paf'ad': beschieting ♦ paf': geweerschot
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
serĉeraro
serĉ': zoeken
erar': dwalen, zich vergissen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
serĉiĝontoj
serĉ': zoeken
iĝ': zich maken, worden ▌pal'iĝ': bleek worden ♦ pal': bleek
ont': uitgang van het bedrijvende toekomend deelwoord ▌far'ont': "zullende" doen ♦ far': doen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
sia
si: zich
si`a: zijn, haar, hun, van zichzelf ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
signifo
signif': betekenen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
signifoj
signif': betekenen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
signifojn
signif': betekenen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
signo
sign': teken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
sintaksaj
sintaks': syntaxis
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
sintaksan
sintaks': syntaxis
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
sintakso
sintaks': syntaxis
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
skribi
skrib': schrijven
i: uitgang van de noemvorm ▌laŭd'i: loven
.
skribita
skrib': schrijven
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
skribu
skrib': schrijven
u: uitgang van de gebiedende wijze ▌ni far'u: laten we doen ♦ far'u: doe ♦ far': doen
.
spaceto⎕
spac': ruimte
et': klein, _, -tje, ▌mur'et': muurtje ♦ mur': muur ▌rid'et': glimlachen ♦ rid': lachen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
spaco
spac': ruimte
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
streketo
strek': een streep trekken
et': klein, _, -tje, ▌mur'et': muurtje ♦ mur': muur ▌rid'et': glimlachen ♦ rid': lachen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
streketoj
strek': een streep trekken
et': klein, _, -tje, ▌mur'et': muurtje ♦ mur': muur ▌rid'et': glimlachen ♦ rid': lachen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
streketoj⎕en
strek': een streep trekken
et': klein, _, -tje, ▌mur'et': muurtje ♦ mur': muur ▌rid'et': glimlachen ♦ rid': lachen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
 : (nerompebla spaceto): _
e: uitgang van het bijwoord ▌bon'e: wel
e`n: _ ♦ n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
streko
strek': een streep trekken
strek'o: streek, schrap ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
tekniketoj
teknik': techniek
et': klein, _, -tje, ▌mur'et': muurtje ♦ mur': muur ▌rid'et': glimlachen ♦ rid': lachen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
teksto
tekst': tekst
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
tio
tio: dat
.
tiu
tiu: die, dat
.
traduko
traduk': vertalen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
tranĉus
tranĉ': snijden
us: uitgang van de voorwaardelijke wijze v. werkwoorden
.
tri
tri: drie
.
unua
unu: één
unu`a: eerste ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
unu
unu: één
.
uzita
uz': gebruiken
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
uzoj
uz': gebruiken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
uzojn
uz': gebruiken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
uzon
uz': gebruiken
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
vicigitaj
vic': rij, beurt
ig': maken..., doen... ▌pur'ig': reinigen ♦ pur': rein
it': uitgang van het lijdend verleden deelwoord ▌far'it': "is" gedaan ♦ far': doen
a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
j: uitgang van het meervoud
.
vidiĝos
vid': zien
iĝ': zich maken, worden ▌pal'iĝ': bleek worden ♦ pal': bleek
os: uitgang van de toekomende tijd van werkwoorden
.
vortaro
vort': woord
vort'ar': woordenboek ♦ ar': een groep of voorwerpen ▌arb'ar': vorst ♦ arb': boom
ar'o: _ ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
vortaron
vort': woord
vort'ar': woordenboek ♦ ar': een groep of voorwerpen ▌arb'ar': vorst ♦ arb': boom
ar'o: _ ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
vortero
vort': woord
vort'er': _ ♦ er': deeltje, _ ▌sabl'er': _ ♦ sabl': zand
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
vorteroj
vort': woord
vort'er': _ ♦ er': deeltje, _ ▌sabl'er': _ ♦ sabl': zand
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
vorteron
vort': woord
vort'er': _ ♦ er': deeltje, _ ▌sabl'er': _ ♦ sabl': zand
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
n: uitgang van de accusatief, merkt ook de richting
.
vorto
vort': woord
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
vortoj
vort': woord
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
j: uitgang van het meervoud
.
⎕'⎕
 : (nerompebla spaceto): _
': (elisie)
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕bapto
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': dopen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
⎕baptofilo
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': dopen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
bapt'o`fil': petekind ♦ fil': zoon
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
⎕bapto⎕
 : (nerompebla spaceto): _
bapt': dopen
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕filo⎕
 : (nerompebla spaceto): _
fil': zoon
o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕frat'ino⎕
 : (nerompebla spaceto): _
frat': broer
': (elisie)
in': kenmerkt het vrouwelijk ▌patr'in': moeder ♦ patr': vader
in'o: vrouw, vrouwtje, wijfje ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕fratino⎕
 : (nerompebla spaceto): _
frat': broer
in': kenmerkt het vrouwelijk ▌patr'in': moeder ♦ patr': vader
in'o: vrouw, vrouwtje, wijfje ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕ges-roj⎕
 : (nerompebla spaceto): _
ge': verenigt de beide geslachten ▌ge'patr'oj: ouders ♦ patr': vader
S-ro: (Sinjoro): Mijnheer, Heer
ge's-ro`j: (Gesinjoroj): _ ♦ j: uitgang van het meervoud
 : (nerompebla spaceto): _
.
⎕la
 : (nerompebla spaceto): _
la: de, het (bepalend lidwoord)
.
⎕nerompebla
 : (nerompebla spaceto): _
ne: neen, niet, geen
romp': breken (ov ww)
ebl': mogelijk ▌kompren'ebl': begrijpelijk ♦ kompren': verstaan, begrijpen
ebl'a: mogelijk ♦ a: uitgang van het bijvoeglijk naamwoord ▌hom'a: menselijk ♦ hom': mens
.
⎕piednoto
 : (nerompebla spaceto): _
pied': voet, poot
not': noteren, aantekenen
pied'not'o: voetnoot ♦ not'o: (muziek)noot ♦ o: uitgang van de zelfstandige naamwoorden
.
⎕t.e.⎕
 : (nerompebla spaceto): _
t.e.: (tio estas): namelijk
 : (nerompebla spaceto): _