---- [ ☀ ] [ ⚠ ] [ ◀ ] [ ▶ ] 0002 (nl) (fr) (de) -en- (pl) (ru)
2. Transduction par Esperilo
(Transdéduction par les lecteurs)

Georges Lecomte   11/10/2015   Gilbert Lemaître
[   ▶  ] Le monde avec et sans Esperilo

2. Transdukto per Esperilo
(Transdedukto per la legantoj)

Germain Pirlot   27/4/2009  Gilbert Lemaître
[   ▶  ] La mondo kun kaj sen Esperilo

Des lexicographes ont traduit, chacun dans leur langue, les morphèmes (éléments de mot) de l'Espéranto, langue qui se prête idéalement, par nature, à cette translation.
Ĉiu en sian lingvon, leksikografoj tradukis la vorterojn (elementojn de vortojn) de Esperanto, lingvo kiu, nature, ideale adaptiĝas al tiu transiro.
L'auteur exprime sa pensée en Espéranto. Se référant au dictionnaire (unique), il lui est loisible de choisir les mots dont les morphèmes sont les plus adéquats.
La aŭtoro esprimas sian penson en Esperanto. Referencante al la vortaro (ununura), li havas la eblecon elekti la vortojn, kies vorteroj estas la plej taŭgaj.
Chacun des lecteurs parcourt le texte original (schématisé par la double flèche blanche) et fait apparaître la traduction des morphèmes sous forme d'info-bulles (schématisées par la simple flèche noire).
Ĉiu leganto tralegas la originalan tekston (skemigita per duobla blanka sago) kaj ekvidigas la tradukon de la vorteroj sub formo de informo-buloj (skemigitaj per simpla nigra sago).
Il ne reste plus au lecteur qu'à parer ces données brutes de toutes les grâces qu'il souhaite, assuré qu'il est d'avoir à l'esprit chaque élément de la pensée de l'auteur. Il la re-synthétise au sein et à partir de sa propre pensée. Cette synthèse immédiate ne passe pas nécessairement par une traduction du texte original. Ce n'est donc pas vraiment une « version ».
Aussi, nous la désignons par le nouveau terme « transdéduction ».
Tiam la leganto devas nur ornami tiujn krudajn sciigojn per ĉiuj deziritaj ĉarmoj, ĉar li certas havi en la menso ĉiun elementon de la penso de la aŭtoro. Li resintezas en kaj el sia propra penso. Tiu senpera sintezo ne necese trairas tradukon de la originala teksto. Do ne vere temas pri « detradukado ».
Pro tio ni nomas ĝin per la nova vorto « transdedukto ».
Avantage du système : le couple lexicographe-traducteur n'existe plus. Il ne reste plus du travail du lexicographe que la traduction des éléments de l'espéranto dans un dictionnaire unique. Ce travail peut être affiné au fil du temps et des évolutions langagières.
Avantaĝo de la sistemo : ne plu ekzistas la paro leksikografo-tradukisto. El la laboro de la leksikografo restas nur la traduko de la Esperanto-elementoj en ununura vortaro. Tiu laboro povas esti malkrudigita iom post iom kaj per lingvaj evoluoj.
Le découpage de chaque mot en ses parties et l'incrustation de leur traduction au sein même du texte constituent ce que nous désignons par un nouveau terme : la « transduction ». Cette transmission sans traduction est une opération automatique et aussi fiable que les ordinateurs l'assurent. Elle ne nécessite aucun arbitrage humain car les lexicographes s'en sont chargés en élaborant le dictionnaire.
La tranĉado de ĉiu vorto laŭ ĝiaj partoj kaj la inkrusto de ilia traduko sine de la teksto mem konstituas tion, kion ni nomas per nova vorto : la « transdukton ». Tiu transsciigo sen traduko estas aŭtomata operacio kaj fidinda tiom , kiom la komputiloj certigas ĝin. Ĝi bezonas neniun homan arbitracion ĉar la leksikografoj zorgis pri ĝi kiam ili ellaboris la vortaro.
Autre avantage : par la « transdéduction », le lecteur devient très actif, et immédiatement à son propre niveau littéraire, le socle de compréhension précise étant assuré par le logiciel Esperilo qui se charge de la « transduction ». Nous allons voir comment dans le schéma suivant.
Alia avantaĝo: per la « transdedukto », la leganto iĝas aktiva, kaj rekte je sia propra literatura nivelo, la bazo de preciza kompreno estas certigita de la programaro Esperilo, kiu zorgas pri la « transdukto ». Ni vidos kiamaniere en la onta skemo.
La transduction d'Esperilo permet la transdéduction du lecteur.

La transdukto de Esperilo ebligas la transdedukto de la leganto.




2. Transduction par Esperilo - Transdukto per Esperilo---version1\0002_en--- 2017-10-30 17:47:42
2144 reserĉoj, 741 serĉadoj, 302 ekserĉoj, 9 serĉiĝontoj, 0 serĉeraro
 
.
adaptiĝas
adapt': fit, adjust, adapt
iĝ': to become ▌ruĝ'iĝ': blush ♦ ruĝ': red
as: ending of the present tense in verbs
.
aktiva
aktiv': active
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
al
al: to
.
alia
ali': other
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
arbitracion
arbitraci': arbitration
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
aŭtomata
aŭtomat': automaton
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
aŭtoro
aŭtor': author
o: ending of nouns (substantive)
.
avantaĝo
avantaĝ': advantage, benefit
o: ending of nouns (substantive)
.
bazo
baz': base, basis
o: ending of nouns (substantive)
.
bezonas
bezon': need, want
as: ending of the present tense in verbs
.
blanka
blank': white
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
buloj
bul': clod
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
ĉar
ĉar: for
.
ĉarmoj
ĉarm': charm
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
certas
cert': certain, sure
as: ending of the present tense in verbs
.
certigas
cert': certain, sure
cert'ig': assure ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
as: ending of the present tense in verbs
.
certigita
cert': certain, sure
cert'ig': assure ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
it': ending of past part. pass. in verbs ▌far'it': being done ♦ far': do
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
ĉiu
ĉiu: each, every one
.
ĉiuj
ĉiu: each, every one
ĉiu`j: all ♦ j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
ĉiun
ĉiu: each, every one
n: ending of the objective, also marks direction
.
de
de: of, from
.
detradukado
de: of, from
de`traduk': version (translation into mother tongue) ♦ traduk': translate
ad': denotes duration of action ▌danc'ad': dancing ♦ danc': dance
o: ending of nouns (substantive)
.
devas
dev': ought, must
as: ending of the present tense in verbs
.
deziritaj
dezir': desire
it': ending of past part. pass. in verbs ▌far'it': being done ♦ far': do
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
do
do: then, indeed, however
.
duobla
du: two
obl': ...fold ▌du'obl': twofold, duplex ♦ du: two)
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
eblecon
ebl': able, possible ▌kompren'ebl': comprehensible ♦ kompren': comprehend
ec': denotes qualites ▌bon'ec': goodness ♦ bon': good
ec'o: property, -ness, -ship, -ity, quality ♦ o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
ebligas
ebl': able, possible ▌kompren'ebl': comprehensible ♦ kompren': comprehend
ebl'ig': permit, allow ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
as: ending of the present tense in verbs
.
ekserĉoj
ek': begin, start, come on, set in ▌ek'kri': cry out ♦ kri': cry
serĉ': search
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
ekvidigas
ek': begin, start, come on, set in ▌ek'kri': cry out ♦ kri': cry
vid': see
vid'ig': show, display ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
as: ending of the present tense in verbs
.
ekzistas
ekzist': exist
as: ending of the present tense in verbs
.
el
el: from, out from
.
elekti
elekt': choose
i: termination of the infinitive in verbs ▌laŭd'i: to praise
.
elementoj
element': element
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
elementojn
element': element
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
elementon
element': element
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
ellaboris
el: from, out from
labor': labor
is: ending of past tense ▌mi am'is: I loved
.
en
en: in (when followed by the accusative: into)
.
esperanto
esper': hope
esper'ant': Esperanto █ _ ♦ ant': ending of pres. part. act. ▌far'ant': doing ♦ far': do
o: ending of nouns (substantive)
.
esperilo
esper': hope
esper'il': Esperilo █ _ ♦ il': instrument ▌tond'il': scissors ♦ tond': shear
o: ending of nouns (substantive)
.
esprimas
esprim': express (vb.)
as: ending of the present tense in verbs
.
estas
est': be
as: ending of the present tense in verbs
.
esti
est': be
i: termination of the infinitive in verbs ▌laŭd'i: to praise
.
evoluoj
evolu': develop
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
fidinda
fid': rely upon, trust on
ind': worth, worthy of
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
formo
form': form
o: ending of nouns (substantive)
.
ĝi
ĝi: it
.
ĝiaj
ĝi: it
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
ĝin
ĝi: it
ĝi`n: it (obj.) ♦ n: ending of the objective, also marks direction
.
havas
hav': have
as: ending of the present tense in verbs
.
havi
hav': have
i: termination of the infinitive in verbs ▌laŭd'i: to praise
.
homan
hom': man
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
n: ending of the objective, also marks direction
.
ideale
ideal': ideal
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
iĝas
iĝ': to become ▌ruĝ'iĝ': blush ♦ ruĝ': red
as: ending of the present tense in verbs
.
ilia
ili: they
ili`a: their ♦ a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
ili
ili: they
.
informo
inform': report
inform'o: information ♦ o: ending of nouns (substantive)
.
inkrusto
inkrust': encrust
o: ending of nouns (substantive)
.
iom
iom: any quantity
.
je
je: can be rendered by various English prepositions
.
kaj
kaj: and
.
kiam
kiam: when
.
kiamaniere
kia: of what kind
kia`manier': _ ♦ manier': manner
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
kies
kies: whose
.
kiom
kiom: how much
.
kion
kio: what
n: ending of the objective, also marks direction
.
kiu
kiu: who, which
.
kompreno
kompren': understand
o: ending of nouns (substantive)
.
komputiloj
komput': compute
komput'il': computer ♦ il': instrument ▌tond'il': scissors ♦ tond': shear
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
konstituas
konstitu': constitute
as: ending of the present tense in verbs
.
krudajn
krud': raw, crude, rough
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
kun
kun: with
.
la
la: the
.
laboro
labor': labor
o: ending of nouns (substantive)
.
laŭ
laŭ: according to
.
leganto
leg': read
ant': ending of pres. part. act. ▌far'ant': doing ♦ far': do
o: ending of nouns (substantive)
.
legantoj
leg': read
ant': ending of pres. part. act. ▌far'ant': doing ♦ far': do
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
leksikografo
leksikograf': lexicographer
o: ending of nouns (substantive)
.
leksikografoj
leksikograf': lexicographer
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
li
li: he
.
lingvaj
lingv': language
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
lingvo
lingv': language
o: ending of nouns (substantive)
.
lingvon
lingv': language
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
literatura
literatur': literature
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
malkrudigita
mal': denotes opposites ▌mal'alt': low ♦ alt': high
krud': raw, crude, rough
ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
it': ending of past part. pass. in verbs ▌far'it': being done ♦ far': do
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
mem
mem: self
.
menso
mens': mind
o: ending of nouns (substantive)
.
mondo
mond': world
o: ending of nouns (substantive)
.
nature
natur': nature
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
ne
ne: no, not
.
necese
neces': necessary
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
neniun
neniu: nobody
n: ending of the objective, also marks direction
.
ni
ni: we
.
nigra
nigr': black
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
nivelo
nivel': water-level, plumb
o: ending of nouns (substantive)
.
nomas
nom': name
as: ending of the present tense in verbs
.
nova
nov': new
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
nur
nur: only (adv.)
.
onta
ont': ending of fut. part. act.▌far'ont': about to do ♦ far': do
ont'a: next ♦ a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
operacio
operaci': operate
o: ending of nouns (substantive)
.
originala
original': original
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
originalan
original': original
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
n: ending of the objective, also marks direction
.
ornami
ornam': ornament
i: termination of the infinitive in verbs ▌laŭd'i: to praise
.
paro
par': pair
o: ending of nouns (substantive)
.
partoj
part': part
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
penso
pens': think
o: ending of nouns (substantive)
.
penson
pens': think
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
per
per: through, by means of
.
plej
plej: most
.
plu
plu: farther, further
.
post
post: after, behind
.
povas
pov': be able, can
as: ending of the present tense in verbs
.
preciza
preciz': precise
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
pri
pri: concerning, about
.
pro
pro: for the sake of
.
programaro
program': program, programme
ar': a collection of objects ▌arb'ar': forest ♦ arb': tree
ar'o: set ♦ o: ending of nouns (substantive)
.
propra
propr': own (one's own)
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
referencante
referenc': reference
ant': ending of pres. part. act. ▌far'ant': doing ♦ far': do
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
rekte
rekt': straight
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
reserĉoj
re': again, back
serĉ': search
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
resintezas
re': again, back
sintez': _
as: ending of the present tense in verbs
.
restas
rest': remain
as: ending of the present tense in verbs
.
sago
sag': arrow
o: ending of nouns (substantive)
.
sciigojn
sci': know
sci'ig': announce, give notice ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
sen
sen: without
.
senpera
sen: without
per: through, by means of
per`a: mediate ♦ a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
serĉadoj
serĉ': search
ad': denotes duration of action ▌danc'ad': dancing ♦ danc': dance
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
serĉeraro
serĉ': search
erar': err, mistake
o: ending of nouns (substantive)
.
serĉiĝontoj
serĉ': search
iĝ': to become ▌ruĝ'iĝ': blush ♦ ruĝ': red
ont': ending of fut. part. act.▌far'ont': about to do ♦ far': do
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
sia
si: himself, herself, itself, oneself, themselves
si`a: his own, her own, its own, one's own, their own ♦ a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
sian
si: himself, herself, itself, oneself, themselves
si`a: his own, her own, its own, one's own, their own ♦ a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
n: ending of the objective, also marks direction
.
simpla
simpl': simple
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
sine
sin': bosom, breast, lap
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
sintezo
sintez': _
o: ending of nouns (substantive)
.
sistemo
sistem': system
o: ending of nouns (substantive)
.
skemigita
skem': scheme, model, pattern
ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
it': ending of past part. pass. in verbs ▌far'it': being done ♦ far': do
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
skemigitaj
skem': scheme, model, pattern
ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
it': ending of past part. pass. in verbs ▌far'it': being done ♦ far': do
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
skemo
skem': scheme, model, pattern
o: ending of nouns (substantive)
.
sub
sub: under, beneath, below
.
taŭgaj
taŭg': be fit for
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
teksto
tekst': text, lyric
o: ending of nouns (substantive)
.
tekston
tekst': text, lyric
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
temas
tem': thema
as: ending of the present tense in verbs
.
tiam
tiam: then
.
tio
tio: that one
.
tiom
tiom: so much
.
tion
tio: that one
n: ending of the objective, also marks direction
.
tiu
tiu: that
.
tiujn
tiu: that
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
tradukis
traduk': translate
is: ending of past tense ▌mi am'is: I loved
.
tradukisto
traduk': translate
ist': -ist, person occupied with ▌mar'ist': sailor ♦ mar': sea
o: ending of nouns (substantive)
.
traduko
traduk': translate
o: ending of nouns (substantive)
.
tradukon
traduk': translate
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
trairas
tra: through
ir': go
as: ending of the present tense in verbs
.
tralegas
tra: through
leg': read
as: ending of the present tense in verbs
.
tranĉado
tranĉ': cut
ad': denotes duration of action ▌danc'ad': dancing ♦ danc': dance
o: ending of nouns (substantive)
.
transdedukto
trans: across
trans`dedukt': transversion (done by the reader) ♦ dedukt': gather
o: ending of nouns (substantive)
.
transdukto
trans: across
trans`dukt': transduction (done by Esperilo) ♦ dukt': duct, tube, pipeline
o: ending of nouns (substantive)
.
transdukton
trans: across
trans`dukt': transduction (done by Esperilo) ♦ dukt': duct, tube, pipeline
o: ending of nouns (substantive)
n: ending of the objective, also marks direction
.
transiro
trans: across
ir': go
o: ending of nouns (substantive)
.
transsciigo
trans: across
sci': know
sci'ig': announce, give notice ♦ ig': to cause to be... ▌pur'ig': purify ♦ pur': pure
o: ending of nouns (substantive)
.
ununura
unu: one
unu`nur': _ ♦ nur': mere
a: termination of adjectives ▌hom'a: human ♦ hom': man
.
vere
ver': true
e: ending of adverbs ▌bon'e: well ♦ bon': good
.
vidos
vid': see
os: ending of future tense in verbs
.
vortaro
vort': word
vort'ar': dictionary ♦ ar': a collection of objects ▌arb'ar': forest ♦ arb': tree
ar'o: set ♦ o: ending of nouns (substantive)
.
vorteroj
vort': word
vort'er': _ ♦ er': element, entry ▌sabl'er': grain of sand ♦ sabl': sand
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
.
vorterojn
vort': word
vort'er': _ ♦ er': element, entry ▌sabl'er': grain of sand ♦ sabl': sand
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
vorto
vort': word
o: ending of nouns (substantive)
.
vortojn
vort': word
o: ending of nouns (substantive)
j: sign of the plural ▌patr'o`j: fathers ♦ patr'o: father
n: ending of the objective, also marks direction
.
zorgas
zorg': care, anxiety
as: ending of the present tense in verbs
.
zorgis
zorg': care, anxiety
is: ending of past tense ▌mi am'is: I loved