0002 -nl- (fr) (de) (en) (pl) (ru) Plaats de muis op een deel van woord geschreven in Esperanto. Tie, la musumo vidigos la sencon de la vortero.

2. Transduction par Esperilo (Transdéduction par les lecteurs)
Georges Lecomte   27/4/2009   Gilbert Lemaître : 18/2/2010

┌───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │ Auteur Lexicographes {nl}←→{fr}←→{de}←→{en}←→{pl}←→{ru} │ │ ¦ ¦ │ │ ╔════⍒═════╗ ⍒ ┌──────────────────┐ dictionnaire unique │ │ ║texte {eo}║ └--┤ Esperila Vortaro │ {nl}{fr}{de}{en}{pl}{ru} │ │ ╚════╦═══│═╝ └─────────┬────────┘ │ ┌─────────────────¦───┴─────────────────┴───────────────────────────────────┐ │ ¦ Esperilo │ copie┌------------┼------------┬------------┬------------┬------------┐ │ └────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬─┘ ¦ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ║texte {nl}│≡║texte {fr}│≡║texte {de}│≡║texte {en}│≡║texte {pl}│≡║texte {ru}│ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ │ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ │ │ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ │ │ Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur │ │néerlandais français allemand anglais polonais russe │ ├───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤ ¦ Transduction vers les langues {nl}, {fr}, {de}, {en}, {pl} et {ru} ¦
 

2. Transdukto per Esperilo (Transdedukto per la legantoj)
Germain Pirlot   27/4/2009  Gilbert Lemaître : 18/2/2010

┌───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │ Aŭtoro Leksikografoj {nl}←→{fr}←→{de}←→{en}←→{pl}←→{ru} │ │ ¦ ¦ │ │ ╔════⍒═════╗ ⍒ ┌──────────────────┐ ununura vortaro │ │ ║teksto{eo}║ └--┤ Esperila Vortaro │ {nl}{fr}{de}{en}{pl}{ru} │ │ ╚════╦═══│═╝ └─────────┬────────┘ │ ┌─────────────────¦───┴─────────────────┴───────────────────────────────────┐ │ ¦ Esperilo │ kopio┌------------┼------------┬------------┬------------┬------------┐ │ └────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬────────¦───┬─┘ ¦ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ↓ ¦ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ╔════╩══─┴─┐ ║teksto{nl}│≡║teksto{fr}│≡║teksto{de}│≡║teksto{en}│≡║teksto{pl}│≡║teksto{ru}│ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ ╚════╦══─┬─┘ │ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ ¦┌──┘ │ │ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ ⍒↓ │ │ Leganto Leganto Leganto Leganto Leganto Leganto │ │nederlanda franca germana angla pola rusa │ ├───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤ ¦ Transduktoj al la lingvoj {nl}, {fr}, {de}, {en}, {pl} kaj {ru} ¦
 

Des lexicographes ont traduit, chacun dans leur langue, les morphèmes (éléments de mot) de l'Espéranto, langue qui se prête idéalement, par nature, à cette translation.

Ĉiu en sian lingvon, leksikografoj tradukis la vorterojn (elementojn de vortojn) de Esperanto, lingvo kiu, nature, ideale adaptas al tiu transiro.

L'auteur exprime sa pensée en Espéranto. Se référant au dictionnaire (unique), il lui est loisible de choisir les mots dont les morphèmes sont les plus adéquats.

La aŭtoro esprimas sian penson en Esperanto. Referencante al la vortaro (ununura), li havas la eblecon elekti la vortojn, kies vorteroj estas la plej taŭgaj.

Chacun des lecteurs parcourt le texte original (schématisé par la double flèche blanche) et fait apparaître la traduction des morphèmes sous forme d'info-bulles (schématisées par la simple flèche noire).

Ĉiu leganto tralegas la originalan tekston (skemigita per duobla blanka sago) kaj ekvidigas la tradukon de la vorteroj sub formo de informo-buloj (skemigitaj per simpla nigra sago).

Il ne reste plus au lecteur qu'à parer ces données brutes de toutes les grâces qu'il souhaite, assuré qu'il est d'avoir à l'esprit chaque élément de la pensée de l'auteur. Il la re-synthétise au sein et à partir de sa propre pensée. Cette synthèse immédiate ne passe pas nécessairement par une traduction du texte original. Ce n'est donc pas vraiment une « version ».
Aussi, nous la désignons par un nouveau terme : la « transdéduction ».

Tiam la leganto devas nur ornami tiujn krudajn sciigojn per ĉiuj deziritaj ĉarmoj, ĉar li certas havi en la menso ĉiun elementon de la penso de la aŭtoro. Li resintezas en kaj el sia propra penso. Tiu senpera sintezo ne necese trairas tradukon de la originala teksto. Do ne vere temas pri « detradukado ».
Pro tio ni nomas ĝin per nova vorto : la « transdedukto ».

Avantage du système : le couple lexicographe-traducteur n'existe plus. Il ne reste plus du travail du lexicographe que la traduction des éléments de l'espéranto dans un dictionnaire unique. Ce travail peut être affiné au fil du temps et des évolutions langagières.

Avantaĝo de la sistemo : ne plu ekzistas la paro leksikografo-tradukisto. El la laboro de la leksikografo restas nur la traduko de la Esperanto-elementoj en ununura vortaro. Tiu laboro povas esti malkrudigita iom post iom kaj per lingvaj evoluoj.

Le découpage de chaque mot en ses parties et l'incrustation de leur traduction au sein même du texte constituent ce que nous désignons par un nouveau terme : la « transduction ». Cette transmission sans traduction est une opération automatique et aussi fiable que les ordinateurs l'assurent. Elle ne nécessite aucun arbitrage humain car les lexicographes s'en sont chargés en élaborant le dictionnaire.

La tranĉado de ĉiu vorto laŭ ĝiaj partoj kaj la inkrusto de ilia traduko sine de la teksto mem konstituas tion, kion ni nomas per nova vorto : la « transdukton ». Tiu transsciigo sen traduko estas aŭtomata operacio kaj fidinda tiom , kiom la komputiloj certigas ĝin. Ĝi bezonas neniun homan arbitracion ĉar la leksikografoj zorgis pri ĝi kiam ili ellaboris la vortaro.

Autre avantage : par la « transdéduction », le lecteur devient très actif, et immédiatement à son propre niveau littéraire, le socle de compréhension précise étant assuré par le logiciel Esperilo qui se charge de la « transduction ». Nous allons voir comment dans le schéma suivant.

Alia avantaĝo : per la « transdedukto », la leganto as aktiva, kaj rekte je sia propra literatura nivelo, la bazo de preciza kompreno estas certigita de la programaro Esperilo, kiu zorgas pri la « transdukto ». Ni vidos kiamaniere en la onta skemo.

La transduction d'Esperilo permet la transdéduction du lecteur.

La transdukto de Esperilo ebligas la transdedukto de la leganto.



15h26'55-16/09/2010 : 2246 reserĉoj, 765 serĉadoj, 311 ekserĉoj, 8 serĉontoj, 3 jamserĉitoj, 0 serĉeraro