0001 (nl) (fr) (de) -en- (pl) (ru) Put the mouse on a part of a word written in Esperanto. Tie, la musumo vidigos la sencon de la vortero.

1. Traduction par des traducteurs (sans Esperilo)
Georges Lecomte   27/4/2009   Gilbert Lemaître : 16/2/2010

┌───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │ Auteur Lexicographes {nl}←→{fr}←→{de}←→{en}←→{pl}←→{ru} │ │ ¦ ¦ │ │ ╔════⍒═════╗┌─⍒─────────────────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐ │ ║texte {eo}║│ Dictionnaires {nl}││{fr}││{de}││{en}││{pl}││{ru}││ │ ╚════╦═══│═╝└─────────────────┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘ ┌─────────────────⍒───┴────────────────────┴─────┴─────┴─────┴─────┴─────┴──┐ │Traducteur Traducteur Traducteur Traducteur Traducteur Traducteur│ │néerlandais français allemand anglais polonais russe │ └────¦────────────¦────────────¦────────────¦────────────¦────────────¦─────┘ ¦ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ ¦ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ║texte {nl}║≠║texte {fr}║≠║texte {de}║≠║texte {en}║≠║texte {pl}║≠║texte {ru}║ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ │ ¦ ¦ ¦ ¦ ¦ ¦ │ │ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ ⍒ │ │ Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur Lecteur │ │néerlandais français allemand anglais polonais russe │ ├───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤ ¦ Traduction vers les langues {nl}, {fr}, {de}, {en}, {pl} et {ru} ¦
 

1. Traduko de tradukistoj (sen Esperilo)
Germain Pirlot   27/4/2009 _ Gilbert Lemaître : 16/2/2010 et 1/04/2015

┌───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│             Aŭtoro       Leksikografoj {nl}←→{fr}←→{de}←→{en}←→{pl}←→{ru} │
│                 ¦        ¦                                                │
│            ╔════⍒═════╗  ⍒  ┌──────────────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐────┐┐
│            ║teksto{eo}║  └--┤ Vortaroj {nl}││{fr}││{de}││{en}││{pl}││{ru}││
│            ╚════╦═══│═╝     └────────────┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘──┬─┘┘
┌─────────────────⍒───┴────────────────────┴─────┴─────┴─────┴─────┴─────┴──┐
│Tradukisto   Tradukisto   Tradukisto   Tradukisto   Tradukisto   Tradukisto│
│nederlanda     franca      germana       angla        pola         rusa    │
└────¦────────────¦────────────¦────────────¦────────────¦────────────¦─────┘
¦    ⍒            ⍒            ⍒            ⍒            ⍒            ⍒     ¦
╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗ ╔════╩═════╗
║teksto{nl}║≠║teksto{fr}║≠║teksto{de}║≠║teksto{en}║≠║teksto{pl}║≠║teksto{ru}║
╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝ ╚════╦═════╝
│    ¦            ¦            ¦            ¦            ¦            ¦     │
│    ⍒            ⍒            ⍒            ⍒            ⍒            ⍒     │
│ Leganto      Leganto      Leganto      Leganto      Leganto      Leganto  │
│nederlanda     franca      germana       angla        pola         rusa    │
├───────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
¦      Tradukoj   al   la  lingvoj  {nl}, {fr}, {de}, {en}, {pl} kaj {ru}   ¦
 

L'auteur formule sa pensée dans la langue de son choix, avec toutes les subtilités (et ornements) qu'il lui plaît.

La aŭtoro esprimas sian penson en elektita lingvo, kun ĉiuj nuancoj (kaj bildoj) kiuj plaĉas al li.

Des lexicographes ont établi des dictionnaires de la langue choisie par l'auteur vers chacune des langues : {nl}, {fr}, {de}, etc.

Leksikografoj kreis vortarojn el la lingvo elektita de la aŭtoro al ĉiu lingvo : {nl}, {fr}, {de}, ktp.

Chaque traducteur traduit le texte initial, de la langue de l'auteur vers sa propre langue, en utilisant ses propres connaissances du sujet et de sa langue. Il a recours, éventuellement, aux dictionnaires.

Ĉiu tradukisto tradukas la originalan tekston, el la lingvo de la aŭtoro al sia propra lingvo, uzante siajn proprajn sciojn pri la temo kaj pri la lingvo. Eventuale, li uzas vortarojn.

Le lecteur, entièrement passif quant à ce travail de « version », lit un texte dans sa langue, texte censé être le reflet fidèle du texte initial.

Tute pasiva rilate al tiu laboro de « detraduko », la leganto legas tekston kiu estas supozita esprimi fidele la originalan tekston.

    Avantage :
L'auteur pense et écrit (le plus souvent) dans sa langue maternelle (les Anglo-saxons disent : premier langage), mode de formulation le plus aisé pour lui.
Le lecteur lit un texte dans (le plus souvent) sa langue maternelle, lecture la plus facile pour lui.

    Avantaĝo :
La aŭtoro pensas kaj verkas (plej ofte) en sia gepatra lingvo (la Anglosaksoj parolas pri « unua lingvo »), la plej facila esprimado por li.
La leganto legas tekston (plej ofte) en sia gepatra lingvo, la plej facila legado por li.

    Inconvénient :
La transposition d'une langue vers une autre relève de la responsabilité unique, pleine et entière du couple traducteur-lexicographe. Des traîtres en puissance (et, parfois, en acte).

    Malavantaĝo :
La transponado el lingvo al alia dependas de la ununura, plena kaj tuta respondeco de la paro tradukisto-leksikografo. Potencigeblaj perfiduloj (kaj kelkfoje realaj).

    Bien se pénétrer des remarques suivantes :
L'auteur ainsi que le traducteur (et dans une mesure nettement moindre le lexicographe) pratiquent l'ART et la TECHNIQUE de l'écriture.

  • Plus la part de l'art sera grande (p.ex. la poésie) moins le lecteur épousera la pensée de l'auteur (sauf traduction "inspirée" – rare)

  • Plus la part de la technique sera grande (p.ex. un mode d'emploi), mieux le lecteur comprendra la pensée de l'auteur (sauf incompétence – commune – du couple traducteur-lexicographe).

    Bonege konscii pri jenaj rimarkoj :
_

Dans les prochains schémas on verra comment l'Esperilo, qui n'est pas fait pour les paresseux, sollicite une activité inédite des lecteurs, désignée par un nouveau terme : la « transdéduction » et bénéficie tout autrement des capacités des traducteurs qui se seront reconvertis en lexicographes de l'Espéranto. Les uns et les autres seront perpétuellement sollicités pour parfaire et enrichir le dictionnaire dont dépend Esperilo et qui pourra traduire l'Espéranto vers des centaines de langues. Chaque langue qui s'y ajoutera pourra nécessiter des nouvelles entrées : dans la langue des Esquimaux par exemple, il existe des dizaines de mots distincts pour désigner la neige.

En la ontaj skemoj, ni vidos kiamaniere Esperilo, kiu ne estas farita por la maldiligentuloj, postulas tute novan aktivecon de la legantoj, nomita de nova vorto : la « transdedukto » kaj tute alie profitas de la kapablecoj de tradukistoj, kiuj os Esperanto-leksikografoj. Ambaŭ estos senĉese instigitaj por plibonigi kaj pliriĉigi la vortaron, kies Esperilo dependas, kaj kiu povos traduki Esperanton al centoj da lingvoj. Ĉiu aldonita lingvo povas necesigi novajn enirojn⎕: en la lingvo de la Eskimoj, ekzemple, estas dekoj da malsamaj vortoj por nomi la neĝon.

Esperilo transforme ainsi le mythe de la tour de Babel en l'espoir d'une collection universelle de mots (avec leurs sens et désignés ici par le terme « morphèmes »).

Tiel Esperilo ŝanĝas la miton de Babelo en esperon de universala aro de vortoj (kun iliaj signifoj kaj nomitaj ĉi-tie de la vorto « vorteroj »).



02:42:44 01/04/2015 : 3197 reserĉoj, 863 serĉadoj, 335 ekserĉoj, 9 serĉontoj, 3 jamserĉitoj, 0 serĉeraro